بایسته‌های انسان‌شناسانۀ صلح از منظر رویکرد پسااستعماری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
رضا نصیری حامد
دانشیار علوم سیاسی،دانشکدۀ حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
10.22034/ipsan.2026.586378.1018
چکیده
صلح موضوعی ذوابعاد و چندوجهی است که تحقق کامل آن منوط به هم‌افزایی جنبه‌های مختلف است. انسان‌شناسی صلح در معنای وسیع آن، فراتر از صرف فقدان و رفع منازعه بر آن است که تعمیق مناسبات صلح‌آمیز بدون توجه و التزام به مبانی معرفت‌شناختی و انسان‌شناسی ممکن و مقدور نیست. این مطلب در زمانۀ موسوم به پسااستعماری و پس از کنش و واکنش‌های مختلف سیاسی و فرهنگی بین استعمارگران و مستعمرات بسی ضروری‌تر است چرا که صلح در روزگار مذکور، بیش از هر چیز وابسته به تغییر ایستارها و انگاره‌های طرفین از یکدیگر و تعدیل ابعاد خصومت‌آمیز و دافعه‌گرایانه ضمن اتخاذ رویکردی نقادانه در خصوص وضعیت کنونی جهان است. بر این اساس این نوشتار با طرح این سوال که الزامات انسان‌شناختی صلح در رویکرد پسااستعماری چیست؟، بر آن است که از منظر انسان‌شناسی صلح، استعمارگر پیشین و مستعمرۀ دوران قبل در زمانه و زمینۀ جدید بعد از پایان استعمار، ضمن لزوم دارا بودن از شناختی انتقادی از مفروضات خویش دربارۀ خود و دیگری‌ و بر اساس باور به اینکه هویت ایشان در نسبت و تعامل با یکدیگر تکوین یافته، می‌توانندگام-هایی برای تعامل صلح‌آمیز طبق اقتضائات دوران جدید بردارند. بدین منظور روش‌شناسی نوشتار حاضر با اتخاذ رهیافت نظری و هنجاری، بایسته‌های انسان‌شناختی صلح در زمانۀ پس از استعمار را به مثابۀ مدل مفهومی آرمانی در جهت ترسیم دورنمای موضوع مذکور مورد توجه قرار می‌دهد.
کلیدواژه‌ها
شرق شناسی
دیگری
ذات گرایی
فضای سوم
غرب

عنوان مقاله English

Anthropological Requirements of Peace from the Perspective of Postcolonial Approach

نویسنده English

Reza Nasiri Hamed
Associate Professor of Political Science, Faculty of Law and Social Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran
چکیده English

Peace is a multidimensional and multifaceted issue whose full realization depends on the synergy of different aspects. The anthropology of peace in its broadest sense, beyond the mere absence and resolution of conflict, emphasizes that deepening peaceful relations is not possible and feasible without attention to and commitment to epistemological and anthropological foundations. This article, by posing the question of what are the anthropological requirements of peace in the postcolonial approach?, argues that from the perspective of peace anthropology, the former colonialist and the colonized of the previous era in the new era and context after the end of colonialism, while having the need to have a critical understanding of their assumptions about themselves and others, and based on the belief that their identity is developed in relation to and interaction with each other, can take steps for peaceful interaction according to the requirements of the new era. The methodology of the present article, by adopting a theoretical and normative approach, considers the anthropological requirements of peace in the postcolonial era as an ideal conceptual model in order to outline the perspective of the aforementioned issue.

کلیدواژه‌ها English

Orientalism
Other
Essentialism
Third Space
West
Bhabha, Homi K. (1994) The Location of Culture, London, Routledge;
Bhabha, Homi K. (2000) Introduction: Narrating the Nation, in: Nation and Narration, Edi. By Homi K. Bhabha, London, Routledge;
Dimitrijovska-Jankulovska, Anita and Denkovska, Milica (2023) Postcolonial otherness, Science International Journal, 2(1), 47-50;
Dizayi, Saman Abdulqadir (2019) Locating Identity Crisis in Postcolonial Theory: Fanon and Said, Journal of Advanced Research in Social Science, 2(1), PP.79-86;
Fanon, Frantz (1963) The Wretched of the Earth, Trans. By Constance Farrington, New York, Grove Press;
Gandhi, Leela (2019) Postcolonial Theory; A Critical Introduction, New York, Columbia University Press;
Geertz, Clifford (1968) Islam Observed: Religious Development in Morocco and Indonesia, New Haven, Yale University Press;
Grunebaum, G. E. Von (1962) Modern Islam: The Search for Cultural Identity, Berkeley, University of Columbia Press;
Hamadi, Lutfi (2014) Edward Said: The Postcolonial Theory and The Literature of  Decolonization, European Scientific Journal, June, Secial Edition, Vol.2,39-46;
Hardt, Michael and Negri, Antonio (2004) Multitude: War and Democracy in the Age of Empire, New York, The Penguin Press;
Hogan, Patrick Colm (2004) Empire and Poetic Voice: Cognitive and Cultural Studies of Literary Tradition and Colonialism, New York, State University of New York Press;
Hook, Derek (2025) Fanon, Psychoanaysis and critical Decolonial Psychology: The Mind of Apartheid, Abingdon, Routledge;
Kapoor, Ilan (2008) The Postcolonial Politics of Development, Abingdon, Routledge;
Laclau, Ernesto and Mouffe, Chantal (1992) Hegemony and Socialist Strategy: Toward a Radical Democratic Politics, London, Verso;
Puri, Shalini (2004) The Caribbean Postcolonial: Social Equality, Post-Nationalism and Cultural Hybridity, New York, Palgrave MacMillan;
Quinan, C. L. (2020) Hybrid Anxieties: Queering the French-Algerian War and its Postcoolonial Legacies, Lincoln, University of Nebraska Press;
Rabasa, Jose (2025) Allegories of Atlas, in: The Postcolonial Studies Reader, Edi. By Bill Aschcroft, Gareth Griffiths and Helen Tiffin, Abingdon, Routledge;
Said, Edward W. (1978) Orientalism, New York, Vintage Books;
Thiong’o, Ngugi wa (1994) Decolonisinf the Mind: The Poolllitics of Language in African Literature, Harare, Zimbabwe Publishing House (Pvt.) Ltd;
Viswanathan, Gauri (1989) Masks of Conquest: Literary Study and British Rule in India, Oxford, Oxford University Press;
مطالعات صلح
دوره 1، شماره 3
پاییز 1404
صفحه 127-155