پنج آموزه بنیادین فلسفه سیاسی و کاربست سلبی و ایجابی آنها در مورد صلح

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
روح اله اسلامی
دانشیار علوم سیاسی دانشکده حقو ق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد - مشهد - ایران
10.22034/ipsan.2026.582647.1007
چکیده
این مقاله به تبارشناسی صلح در فلسفه سیاسی با رویکرد سلبی و ایجابی می‌پردازد. در این تحلیل، صلح نه به‌عنوان یک وضعیت صرفاً غیاب جنگ، بلکه به‌عنوان یک فرآیند فعال و ساختاری مورد توجه قرار می‌گیرد. فلسفه سیاسی به‌عنوان یک ابزار تحلیلی و راهبردی عمل می‌کند؛ این مقاله نشان می‌دهد که فلسفه خود می‌تواند نقش «سلاح» در شکل‌دهی به فهم و امکان صلح داشته باشد و سازوکارهای نهادی و فنون اجرایی صلح در گام‌های بعدی شکل می‌گیرند. چارچوب تئوریک مقاله بر اساس مفهوم سازو برگ و آپاراتوس در فلسفه سیاسی آلتوسر طراحی شده است، به‌گونه‌ای که رابطه بین نظریه، قدرت و امکان اجرا در بستر تاریخی و نهادی بررسی می‌شود. پرسش اصلی مقاله این است که کدام مکاتب فلسفه سیاسی امکان صلح و کدامیک نسبت امتناع با صلح دارند؟
این مقاله نتیجه می‌گیرد که تحلیل فلسفه سیاسی از صلح باید هم بعد سلبی (غیاب جنگ) و هم بعد ایجابی (فعالیت‌های صلح‌ساز) را مدنظر قرار دهد تا بتوان درک دقیق‌تری از تعامل بین نظریه، قدرت و عمل در سیاست ارائه کرد.
کلیدواژه‌ها
: فلسفه سیاسی
صلح
جنگ
سازوبرگ
رویکرد سلبی و ایجابی

عنوان مقاله English

Five Fundamental Doctrines of Political Philosophy and Their Negative and Positive Applications to Peace

نویسنده English

Rohollah Eslami
Associate Professor of Political Science, Faculty of Law and Political Science, Ferdowsi University of Mashhad - Mashhad - Iran
چکیده English

This article examines the genealogy of peace in political philosophy from a negative and positive perspective. In this analysis, peace is not considered as a mere state of absence of war, but as an active and structural process. Political philosophy functions as an analytical and strategic tool; this article shows that philosophy itself can play the role of a “weapon” in shaping the understanding and possibility of peace, and that the institutional mechanisms and techniques of peace implementation are formed in subsequent steps. The theoretical framework of the article is designed based on the concept of apparatus and apparatus in Althusser’s political philosophy, in such a way that the relationship between theory, power, and possibility of implementation is examined in a historical and institutional context. The main question of the article is which schools of political philosophy have a relationship of peace possibility and which have a relationship of refusal with peace?
. This article concludes that political philosophy’s analysis of peace should consider both the negative (absence of war) and the positive (peacemaking activities) dimensions in order to provide a more accurate understanding of the interaction between theory, power, and practice in politics.

کلیدواژه‌ها English

Political philosophy
peace
war
apparatus
negative peace
positive peace
paradigms of political thought
Althusser, L. (1971). Ideology and ideological state apparatuses. London: Verso.
Althusser, L. (1971). Lenin and philosophy and other essays. New York, NY: Monthly Review Press.
Arendt, H. (1970). On violence. New York: Harcourt, Brace & World.
Aristotle. (1998). Politics (T. A. Sinclair, Trans.). London: Penguin Classics.
 Aron, R. (1966). Peace and war: A theory of international relations. Garden City: Doubleday.
 Augustine. (1998). City of God (H. Bettenson, Trans.). London: Penguin Classics.
Beitz, C. R. (1979). Political theory and international relations. Princeton, NJ: Princeton University Press.
Cartledge, P. (2011). Ancient Greece: A history in eleven cities. Oxford: Oxford University Press.
Doyle, M. W. (1986). Liberalism and world politics. American Political Science Review, 80(4), 1151–1169. Doi:10.2307/1960861
Foucault, M. (2003). Society must be defended. New York: Picador.
Galtung, J. (1969). Violence, peace, and peace research. Journal of Peace Research, 6(3), 167–191. Doi:10.1177/002234336900600301
Griffel, F. (2009). Al-Farabi, Avicenna, and Averroes on intellect: Their cosmologies, theories of the active intellect, and theories of human intellect. Leiden: Brill.
Hobbes, T. (1994). Leviathan (R. Tuck, Ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
Horkheimer, M., & Adorno, T. W. (1972). Dialectic of enlightenment. New York, NY: Herder and Herder.
Kant, I. (1795). Perpetual peace: A philosophical sketch. Cambridge: Cambridge University Press.
Kantorowicz, E. H. (1957). The king’s two bodies: A study in medieval political theology. Princeton, NJ: Princeton University Press.
Lenin, V. I. (1917). The state and revolution. Moscow: Progress Publishers.
Locke, J. (1980). Two treatises of government (P. Laslett, Ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
Machiavelli, N. (2008). The prince (L. Ricci, Trans.). New York, NY: Penguin Classics.
Marx, K., & Engels, F. (1848). The communist manifesto. London: Penguin Classics.
مطالعات صلح
دوره 1، شماره 2
تابستان 1404
صفحه 1-20