زلزله و کمک های بشردوستانه در تعاملات جمهوری اسلامی ایران و آمریکا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
21, Arghavan, Farmanieh
10.22034/ipsan.2026.585314.1015
چکیده
رابطه ایالات متحده با ایران پس از زلزه های بزرگ (به‌ویژه در سال‌های ۱۳۶۹، ۱۳۸۲ و ۱۳۹۶) به عنوان یک ابزار دیپلماتیک بالقوه عمل کرده و لحظات کوتاهی از فرصت را برای گفتگو و کاهش تنش ایجاد کرده است. با فقدان تقریباً کامل روابط دیپلماتیک آمریکا با ایران از سال ۱۹۸۰ پس از بحران گروگان گیری و اشغال سفارت آمریکا در تهران کانال‌های ارتباطی مستقیم قطع شدند. ایالات متحده تحریم‌های گسترده‌ای را اعمال کرد و هر نوع تبادل مالی یا مادی، از جمله کمک‌های بشردوستانه را پیچیده کرد. استثناً شامل پیشنهادهای کمک‌های بشردوستانه بی‌قید و شرط یکی از معدود اقدامات مثبتی بود که ایالات متحده می‌توانست انجام دهد. همچنین بر اساس رخداد زمین لرزه های مهم در ایران همکاری های علمی در زمینه زلزله شناسی و مهندسی زلزله نیز بین آمریکا و ایران رخ داده است. این لحظات در نهایت تحت الشعاع بی‌اعتمادی ‌ژرف ، مخالفت ایدئولوژیک و درگیری‌های ژئوپلیتیکی گسترده‌تری قرار گرفته‌اند. پاسخ دولت ایران به این پیشنهادات، معیاری برای پویایی سیاسی داخلی آن بوده است که اغلب منعکس‌کننده چالش بین نیاز عملی در هنگام سوانح و ایدئولوژی ضد آمریکایی انقلابی است. پیشنهادات کمک، گشایش‌های موقتی را فراهم می‌کردند، اما نتوانستند هیچ ذوب پایداری برای یخ روابط فی مابین ایجاد کنند و در عوض موانع ‌ژرف آشتی را برجسته کردند. فرضیه اصلی این ایده است که سوانح طبیعی می‌توانند فرصت‌هایی برای همکاری بین کشورهای درگیر به ویژه برای اهداف بشردوستانه-ایجاد کنند.
کلیدواژه‌ها